Từ những bức vẽ châm biếm trên giấy cuộn cổ xưa, đến câu chuyện dài kỳ kết hợp yếu tố kỳ ảo, mối quan hệ đời sống, lịch sử manga Nhật Bản đã trải qua nhiều biến chuyển. Trong suốt quá trình đó, không ít tác giả manga, như Osamu Tezuka, Akira Toriyama, Eiichiro Oda,... đã có những đóng góp tiêu biểu, đưa manga trở thành ngành công nghiệp tỷ đô và thị hiếu phổ biến toàn cầu.
Bài viết này của ZenMarket sẽ đưa các bạn quay ngược dòng thời gian, tìm về những tác giả với tác phẩm nổi bật đã định hình ngành công nghiệp manga cho những ai hứng thú tìm hiểu sâu. Cùng tìm hiểu nhé!
Mangaka là gì?
Mangaka (漫画家), thuật ngữ tiếng Nhật chỉ tác giả hoặc họa sĩ vẽ truyện tranh với khả năng sáng tạo cốt truyện, xây dựng nhân vật và thực hiện minh họa. Từ này được cấu thành bởi: “manga” (nghĩa là truyện tranh Nhật Bản) và “ka” ngụ ý một mức độ tinh thông.
Sức lan tỏa của manga đến thị trường quốc tế như hiện nay một phần lớn đến từ đội ngũ mangaka huyền thoại luôn sẵn sàng phá vỡ các giới hạn và tái định nghĩa sáng tạo. Ngay sau đây, hãy cùng ZenMarket điểm qua những cái tên nổi bật với đóng góp xuất sắc.
Mua manga Nhật Bản chính hãng
Osamu Tezuka - Người đặt nền móng cho manga hiện đại
Nhắc đến lịch sử manga Nhật Bản mà không nhắc đến cái tên Tezuka Osamu thì quả thật thiếu sót. Không chỉ là họa sĩ truyện tranh, diễn hoạt, kiêm nhà sản xuất phim, bác sĩ y khoa, và người hoạt động xã hội sôi nổi, ông còn nổi tiếng vì khối lượng tác phẩm đồ sộ, đa dạng với tinh thần tiên phong, sẵn sàng tái định nghĩa sáng tạo.
Tuổi thơ gắn bó với những bộ phim hoạt hình của Disney và sở thích vẽ tranh, đã truyền cảm hứng cho ông tạo nên những đóng góp mang tính cách mạng manga.
Xứng với danh xưng mangaka huyền thoại khi là người tiên phong thổi hồn điện ảnh cho các tác phẩm, Tezuka chú trọng thay đổi linh hoạt các góc quay từ hành động dồn dập đến cận cảnh biểu cảm. Đặc trưng nhận dạng phong cách vẽ của ông chính là đôi mắt to long lanh (giống như chuột Mickey hay nai Bambi của Disney), mà đã trở thành tiêu chuẩn thẩm mỹ trong suốt hàng thập kỷ và thậm chí ảnh hưởng đến phong cách của các họa sĩ hiện đại.
Tác giả Osamu Tezuka và nhân vật Astro Boy | Nguồn ảnh: Wantedly
Kiyoshi Nagai - Người mở rộng biên giới thể loại
Nổi tiếng với bút danh Go Nagai và sẵn sàng phá vỡ mọi giới hạn về nội dung, Go Nagai đặc biệt nổi bật với thể loại khoa học viễn tưởng, kỳ ảo, kinh dị,...
Sự táo bạo của tác giả manga nổi tiếng này đến từ việc sẵn sàng đối đầu trực diện với những chuẩn mực đạo đức khắt khe vốn được đặt lên lịch sử manga Nhật Bản - sản phẩm của trẻ em. Tác phẩm Harenchi Gakuen, bộ manga đầu tiên đưa yếu tố hài hước gợi cảm (ecchi) vào môi trường học đường, chính là tiêu biểu gây ra những làn sóng tranh cãi nảy lửa.
Mua manga Harenchi Gakuen
Tiếp đến, bộ truyện Mazinger Z của ông được xem như tiên phong trong thể loại siêu robot (mecha).
Điều thú vị là với Go Nagai, manga có thể phản ánh những khao khát và bản năng nguyên thủy nhất của con người, khiến nhiều tác phẩm của ông dễ dàng lấy lòng người lớn và trở thành nguồn cảm hứng cho các manga hiện đại nổi tiếng như Tokyo Ghoul, Attack on Titan, hay Chainsaw Man.
Mua merch Mazinger Z
Với Go Nagai, manga phản ánh những bản năng nguyên thủy nhất của con người | Nguồn ảnh: Código Espagueti
Moto Hagio - Người thay đổi diện mạo dòng Shoujo Manga
Shoujo manga, thể loại truyện tranh dành cho nữ giới không dễ sáng tác, vì chú trọng đến cảm xúc nội tâm, sự lãng mạn, sâu lắng.
Thế nhưng, Moto Hagio không chỉ dừng ở những câu chuyện tình yêu đơn giản hoặc đời thường như con đường tắt mà nhiều tác giả lựa chọn, tác giả manga nổi tiếng này đã chứng minh rằng độc giả nữ cũng yêu thích cốt truyện trí tuệ và kỳ ảo bằng nhiều tác phẩm đậm chất khoa học viễn tưởng, tổn thương tâm lý sâu sắc, và thậm chí thách thức định nghĩa về giới tính.
Trong đó, có tác phẩm kinh điển The Heart of Thomas, tiên phong khai thác chủ đề tình cảm giữa các chàng trai trẻ. Ngoài ra, phong cách kể chuyện gợi tả sử dụng các biểu tượng (như hoa, vệt sáng, khoảng không gian vô định,...) thay thế cho lời thoại, đậm chất thơ và đầy ám ảnh, là đóng góp lớn về mặt kỹ thuật với lịch sử manga Nhật Bản.
Tác giả Moto Hagio đã thay đổi diện mạo dòng Shoujo Manga | Nguồn ảnh: NamuWiki
Mua manga The Heart of Thomas
Akira Toriyama - Người đưa manga trở thành hiện tượng đại chúng
Nếu Osamu Tezuka đặt nền móng cho khái niệm manga, thì trong lịch sử manga Nhật Bản, Akira Toriyama được xem như người xây dựng nên đế chế và đưa manga trở thành hiện tượng văn hóa toàn cầu.
Không phải tự nhiên mà tác giả này có thể khẳng định vị thế quan trọng, ông có nhiều tác phẩm đã trở thành thương hiệu giải trí đình đám, mảnh ghép tuổi thơ của nhiều người. Điển hình là Dragon Ball (7 viên ngọc rồng) hay Bleach (Sứ mạng thần chết).
Mỗi bộ đều có điểm thu hút riêng. Với Dragon Ball, cuộc đời nhân vật từ nhỏ đến khi trở thành chiến binh mạnh nhất vũ trụ, mang cốt truyện phiêu lưu hấp dẫn cùng cấp bậc sức mạnh đa dạng là điểm đặc biệt thu hút trẻ em khi được phát sóng rộng rãi trên toàn thế giới.
Với Bleach (Sứ mạng thần chết), phong cách nghệ thuật thời thượng, thiết kế nhân vật “cool ngầu” và cốt truyện hành động kịch tính, khiến nó trở thành biểu tượng kinh điển của dòng Shounen trong lịch sử manga Nhật Bản.
Mua merch Dragon Ball
Mua merch Bleach
Akira Toriyama sở hữu kho tàng thương hiệu giải trí đình đám | Nguồn ảnh: The Cypress Chronicle
Rumiko Takahashi - Người kể chuyện gần gũi, bền bỉ
Trước Takahashi, manga thường phân chia rạch ròi giữa Shounen hành động, và Shoujo lãng mạn. Nhưng bà là mangaka huyền thoại hiếm hoi có thể kết hợp thành công yếu tố hài hước, tình cảm tam giác, tình tiết kỳ ảo và văn hóa dân gian Nhật Bản.
Những tác phẩm đưa bà lên hàng siêu sao đều để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người xem và lịch sử manga Nhật Bản. Điển hình như Urusei Yatsura/Lum tạo ra hình mẫu nhân vật “Magical Girlfriend” (bạn gái có phép thuật) rất phổ biến sau này, hay Ranma ½, sự sáng tạo trong việc lồng ghép võ thuật với các tình huống dở khóc dở cười về giới tính.
Mua merch Urusei Yatsura/Lum
Rumiko Takahashi tạo ra hình mẫu nhân vật “Magical Girlfriend” | Nguồn ảnh: iSenpai
Eiichiro Oda - Người mang đến kỷ nguyên manga dài
Mangaka huyền thoại này chính là tác giả của bộ truyện bán chạy nhất lịch sử manga Nhật Bản - One Piece.
Hơn 520 triệu bản in toàn cầu, giữ kỷ lục Guinness là “bộ truyện tranh của một tác giả được xuất bản nhiều nhất”.
Trong gần 3 thập kỷ, Eiichiro Oda không tạo ra câu chuyện, ông vẽ nên một vũ trụ hải tặc. Mỗi hòn đảo (Alabasta, Skypiea, Water 7, Wano,...) trong truyện đều có hệ thống chính trị, văn hóa, lịch sử và quy luật tự nhiên riêng. Hành trình tìm kiếm kho báu huyền thoại và chinh phục mục tiêu Tân Hải tặc Vương không chỉ là nơi các trận chiến khốc liệt diễn ra, mà còn tôn vinh tình đồng đội, ước mơ, tinh thần tự do và phiêu lưu.
Mua merch One Piece
Eiichiro Oda - Mangaka huyền thoại với siêu phẩm One Piece | Nguồn ảnh: GameRant
Hajime Isayama - Người thay đổi tư duy sáng tác
Tác giả manga nổi tiếng với siêu phẩm Attack on Titan. Chính tư duy không đặt ra ranh giới giữa thể loại Shounen (thiếu niên) và Seinen (người lớn), ông mới có khả năng kết hợp yếu tố chính trị, triết học và tâm lý phức tạp, trong một cốt truyện hành động kịch tính, vốn được xem là mảnh đất màu mỡ của dòng Shounen.
Dù bắt đầu không suôn sẻ khi từng bị chỉ trích phong cách vẽ nghiệp dư, song nội dung khó đoán với nhiều tình tiết sắp đặt tạo nên trào lưu phân tích sâu rộng trên các diễn đàn, khiến tác phẩm Attack on Titan, một trong những bộ truyện hiếm hoi suốt sự nghiệp sáng tác của ông thành công truyền cảm hứng cho những họa sĩ với ý tưởng độc đáo.
Hajime Isayama với siêu phẩm Attack on Titan tạo chủ đề tranh cãi | Nguồn ảnh: JUKSY
Mua merch Attack on Titan
Di sản để lại cho lịch sử manga Nhật Bản
Những gì mà các mangaka huyền thoại như Osamu Tezuka, Akira Toriyama, Eiichiro Oda,... để lại không chỉ là những tập truyện nằm trên kệ sách, mà là cả hệ sinh thái văn hóa, kinh tế và nghệ thuật khổng lồ, đã thay đổi cách thế giới nhìn nhận về manga.
Manga không thuộc về riêng trẻ em. Nó thuộc về mọi độ tuổi, kể cả thế hệ bắt đầu quan tâm sâu sắc đến đề tài nặng ký như triết học, chính trị, y học, bi kịch lịch sử,...
Ngày nay, manga đóng góp to lớn vào nền kinh tế Nhật Bản, trở thành cầu nối quảng bá ẩm thực, lối sống, văn hóa tâm linh, phong cách thời trang,... nội địa Nhật đến bạn bè quốc tế.
Thông qua manga, chúng ta củng cố những giá trị tình cảm bạn bè, gia đình, ước mơ, nỗ lực,... có khả năng thay đổi cuộc đời con người. Sức lan tỏa của manga là vô hạn, và được khẳng định vững chắc dù trong quá khứ hay ngay cả trong hiện tại.
Xem thêm: Cách mua manga tiếng Nhật chính hãng.
Kết luận
Có thể nói mỗi tác giả manga nổi tiếng đều kể chuyện bằng chất liệu riêng, khẳng định vị thế đóng góp trong lịch sử manga Nhật Bản.
Nếu như Osamu Tezuka là người đặt nền móng, thổi hồn điện ảnh cho các câu chuyện, Moto Hagio mang làn gió khoa học viễn tưởng, định nghĩa về giới đến độc giả nữ, thì ở Hajime Isayama, người dành cả đời cho một tác phẩm duy nhất, ta thấy được những chi tiết cài cắm phải xem lại và phân tích nhiều lần, sự kết hợp giữa yếu tố chính trị, triết học và tâm lý phức tạp chặt chẽ khó tìm thấy ở các tác phẩm khác.